توی سال­ هایی که به کار تحقیق در مورد شرق دور مشغول بودم، همیشه علاقه ­ی عجیب و غریبی به تبت داشتم و دارم. این سرزمین، واقعاً یکی از اسرارآمیزترین مناطق جهان هست و عموماً بافتِ اجتماعی سنتی خودش رو حفظ کرده، هرچند با ایجاد راه آهن جدید تبت که دولت کمونیست چین پایه­ گذار اون بوده، نگرانی­ هایی در مورد از بین رفتن آداب و رسوم سنتی در تبت به وجود اومده. بعد از تبعید دالایی ­لاما به هند، اوضاع تبت تحت کنترل دولت چین در اومد، اما هیچ­وقت مردم تبت، اعتماد و همبستگی خودشون با دالایی لاما رو از دست ندادن. مردی که بعد از حدود نیم قرن (یعنی از سال 1959 میلادی) هنوز هم روی همون اصول اخلاقی خودش استوار مونده و از اون رو برنمی­گردونه. توی سال­ های اخیر، نفوذ دولت چین، حال و هوای سنتی این سرزمین رو تحت تاثیر قرار داده.

سخت­گیری­های همیشگی نسبت به مردم و راهب­ های بودایی و عدم توجه به حقوق اجتماعی اون­ها هم باعث شده تا اعتراض ­های زیادی با نهضت مقاومت تبت، دست به دست هم بده و به شکل گسترده تری نمایان بشه. حتی توی ماه­ های اخیر هم خبرهایی از خودسوزی چند راهب بودایی به گوش رسید. دولت کمونیست این خودسوزی ­ها رو به دالایی ­لاما و صحبت­ های تحریک­آمیز اون مربوط می­کنه و از اون طرف هم، دالایی ­لاما این خودسوزی ­ها رو نشونه ­ی فشار بیش از حد و ظالمانه­ ی دولت چین به سرزمین تبت می­دونه که باعث میشه یه انسان مجبور بشه برای اعتراض، دست به خودسوزی بزنه.

با سیاست­های دولت کمونیست چین، تبت داره تمام سنت و فرهنگ خودش رو به مرور از دست میده و نسل جدید هم دارن به سمتی میرن که دستمال پیشاهنگی قرمز دور گردن بپیچن و برای آرمان­ های حزب کمونیست، مثل ربات کار کنن و البته تعداد میلیونرهای چین هم طبق محاسبات رسمی، توی سال 2015 به بیش از 502،000 نفر برسه !!

در هر حال این سرزمین شگفت­انگیز همیشه عده­ ی زیادی رو به سمت خودش جذب کرده و اساتید معنوی خیلی با ارزشی رو در خودش جای داده. امیدوارم اصالت، فرهنگ و بنیان ­های معنوی تبت با مسائلی مثل شلوار جین و موبایل و بیکینی و گوسفند ژنتیکی و غیره به خاطره­ ها نپیونده !

داشتم برای یکی از نوشته‌های پرونده‌ای برای دین که مربوط به رادیو کوچه هست، دنبال یه سری عکس می‌گشتم که به عکس جالبی برخوردم. این عکس مربوط به کاشیکاری دیوار مسجد جامع نطنز (یا مسجد جمعه) هست: (برای این‌که مطلب طولانی نشه، در مورد جاها و کلمه‌های خاص، به ویکی‌پدیا لینک دادم )

اگر به کاشیکاری‌ها توجه بیشتری کنیم، این تصویر رو می‌بینیم:

و اگر دقیق‌تر به طرح وسط کاشیکاری‌ها نگاه کنیم، نماد معروفی رو می‌بینیم که همه اون رو به‌عنوان نشان صیهونیست‌ها و اسرائیل می‌شناسن، یعنی نشان ستاره داوود که نماد اسرائیل و نشان وسط پرچم این کشور هست: (خواستم خلاقیت به خرج بدم و مثلا دو تا طرح هم اضافه کنم، متاسفانه اصلا طراح خوبی نیستم! ببخشید و گرافیک ضعیف اینجانب رو تحمل کنید!)

خُب، حالا این سوال پیش میاد که این نماد یهودی‌ها روی دیوار مسجد مسلمون‌ها چی کار می‌کنه؟ اولین فکری که به ذهن می‌رسه اینه که دست صهیونیست‌ها و توطئه و ازین حرفا در میونه. اما زیاد عجله نکنید. 

مشکل از اون‌جایی شروع میشه که ما به تاریخ خلق ستاره‌ی داوود، دقیقا آگاه نیستیم. اگر به لینک ستاره داوود رفتین و خوندین، متوجه میشین. نماد اصلی و خیلی قدیمی یهودی‌ها در واقع مِنوره بوده. نشانی که ما اون رو عموما به اسم ستاره‌ی داوود می‌شناسیم، در حقیقت ریشه‌ی مشخص و واضحی نداره و توی خیلی از ادیان هم دیده شده و میشه، مثل مسیحیت و اسلام و هندو و غیره. این وسط، تاریخ ساخت مسجد هم مربوط به دوره‌ی معاصر نمیشه که بگیم طرح کاشیکاری هم کار صهیونیست‌ها بوده! در هر حال این گره خوردن نظام‌های فکری و باورهای مذهبی کهن، برای خودش معمای جالبی هست و نشون میده که ما حتا در مورد تاریخ خودمون (انسان‌ها) هم هنوز اطلاعات کافی نداریم.

اما در نهایت، جالبه که این موضوع آدم رو به فکر کردن و تحقیق وادار می‌کنه که بفهمه واقعا چه خبره؟  و البته  این‌که، زود قضاوت نکنیم.

*******************************

به‌عنوان ضمیمه، به چند مورد نگاه کنید:

این قعطه مربوط به عراق و دوره‌ی خلفای عباسی هست که حدودا مربوط به اوایل قرن نهم میلادی میشه و احتمالا قطعه‌ای از در یا پنجره بوده، هر چند هنوز سند قابل قبولی در مورد محل قرارگیری این قطعه پیدا نشده، اما مشخصا مربوط به عقاید اسلامی بوده و توی اون دوره به‌عنوان نمادی برای دور کردن شیطان و نیروهای شیطانی ازش استفاده می‌شده:

این هم قسمتی از یک معبد هندو در هند که به قرن چهاردهم میلادی مربوط میشه:

و دو تصویر باستانی، باز هم از هند: