از یادداشت­ های قدیمی : 

توی هند که بودم، بیشتر وقتم رو به معبدهای هندو سری می­زدم و زیر و روی کارشون رو بررسی می­کردم. توی معبدهای بزرگ­شون عموما مجسمه­ ی خدایان یا به قول ما بت­ هایی بود که بعضی­ هاشون خیلی با ارزش هستن، البته منظورم ارزش مادی هست. دم در معبد یا نزدیکی معبدهای نسبتا بزرگ، دستفروش­ هایی بودن و مجسمه­ هایی از خدایان رو میفروختن که محبوب­ترین­شون، مجسمه­ ی گنشه بود که سر فیل و تن انسان داره.

برام جالب بود که با پیشرفت تکنولوژی، خدایان بیچاره هم نتونستن جوون سالم به در ببرن و اونا هم پلاستیکی شدن. مجسمه ­هایی که از مواد شیمیایی ساخته میشن و وقتی بوشون میکنی بوی گند پلاستیک و نفت و دمپایی پاره میدن دیگه واقعا مسخره ­ست و یا ازین مواد جدیدی که شبیه گچ می­مونه و بهش میگن پلی نمی­دونم چی­ چی ساخته میشن.

البته یه خوبی هم داره؛ اگه یه موقع رفتی یه خدا خریدی و بعد از یه مدتی خراب شد یا کثیف شد و دیگه حال نداد، می­تونی بری یه دونه دیگه بگیری، یا اصلا ده تا بگیری بذاری انباری تا دم دست باشه!

امان از این تکنولوژی که حتی به خدایان بی­چاره هم رحم نکرده. زمان باستان یارو می­ شست خودشو پاره می­کرد یه بت می­تراشید از سنگ، آخرش می­زدن توی سرش که خاک بر سرت این چیه می­پرستی. وای به حال حالا که خداها رو می­خوان بسازن یه خرده پلاستیک و نون خشک و دمپایی پاره رو با یه کم دوغ و باد معده قاطی می­کنن و می­ریزن توی قالب و خداد تا خدا رو توی سیم ثانیه تولید می­کنن! حالا من نمی­دونم این مشکل خدایان هست که قضیه این­جوری شده یا مشکل آدم­ هاست که حتی برای خدایانشون هم دیگه ارزشی قائل نمیشن؟!

توی سال­ هایی که به کار تحقیق در مورد شرق دور مشغول بودم، همیشه علاقه ­ی عجیب و غریبی به تبت داشتم و دارم. این سرزمین، واقعاً یکی از اسرارآمیزترین مناطق جهان هست و عموماً بافتِ اجتماعی سنتی خودش رو حفظ کرده، هرچند با ایجاد راه آهن جدید تبت که دولت کمونیست چین پایه­ گذار اون بوده، نگرانی­ هایی در مورد از بین رفتن آداب و رسوم سنتی در تبت به وجود اومده. بعد از تبعید دالایی ­لاما به هند، اوضاع تبت تحت کنترل دولت چین در اومد، اما هیچ­وقت مردم تبت، اعتماد و همبستگی خودشون با دالایی لاما رو از دست ندادن. مردی که بعد از حدود نیم قرن (یعنی از سال 1959 میلادی) هنوز هم روی همون اصول اخلاقی خودش استوار مونده و از اون رو برنمی­گردونه. توی سال­ های اخیر، نفوذ دولت چین، حال و هوای سنتی این سرزمین رو تحت تاثیر قرار داده.

سخت­گیری­های همیشگی نسبت به مردم و راهب­ های بودایی و عدم توجه به حقوق اجتماعی اون­ها هم باعث شده تا اعتراض ­های زیادی با نهضت مقاومت تبت، دست به دست هم بده و به شکل گسترده تری نمایان بشه. حتی توی ماه­ های اخیر هم خبرهایی از خودسوزی چند راهب بودایی به گوش رسید. دولت کمونیست این خودسوزی ­ها رو به دالایی ­لاما و صحبت­ های تحریک­آمیز اون مربوط می­کنه و از اون طرف هم، دالایی ­لاما این خودسوزی ­ها رو نشونه ­ی فشار بیش از حد و ظالمانه­ ی دولت چین به سرزمین تبت می­دونه که باعث میشه یه انسان مجبور بشه برای اعتراض، دست به خودسوزی بزنه.

با سیاست­های دولت کمونیست چین، تبت داره تمام سنت و فرهنگ خودش رو به مرور از دست میده و نسل جدید هم دارن به سمتی میرن که دستمال پیشاهنگی قرمز دور گردن بپیچن و برای آرمان­ های حزب کمونیست، مثل ربات کار کنن و البته تعداد میلیونرهای چین هم طبق محاسبات رسمی، توی سال 2015 به بیش از 502،000 نفر برسه !!

در هر حال این سرزمین شگفت­انگیز همیشه عده­ ی زیادی رو به سمت خودش جذب کرده و اساتید معنوی خیلی با ارزشی رو در خودش جای داده. امیدوارم اصالت، فرهنگ و بنیان ­های معنوی تبت با مسائلی مثل شلوار جین و موبایل و بیکینی و گوسفند ژنتیکی و غیره به خاطره­ ها نپیونده !