آیین بودای تبتی – فرقه ی لاماییسم (کلاه زرد)
زمان ورود اندیشه های بودایی به تبت به وضوح مشخص نیست، اما احتمالاً در سده ی هفتم میلادی صورت یافته است. این سرزمین كوهستانی و فاقد جغرافیای ایده آل برای تشكیل جوامع سازمان یافته، آنچنان پیشرفت كرد تا به یكی از مراكز بزرگ مذهبی در جهان تبدیل شد. اولین پادشاهی در تبت، در حدود سال 600 میلادی پایه ریزی شد. نخستین جرقه های گرایش به آیین بودا در سال های 792 تا 794 میلادی در «لهاسا» شكل گرفت و پس از آن، کیش بودایی، دین رسمی مردم تبت شد و در تار و پود فرهنگ و سنن آنان نفوذ كرد. در این میان، آیین بودایی با فرودهایی نیز مواجه گشت.
پر آوازه ترین مكتب بودایی تبت، مكتب بودایی «لاماییسم» یا مكتب «كلاه زرد» است. این مکتب در اوایل قرن پانزدهم شكل گرفت و رهبران آن، تحت عنوان «دالایی لاما»، یكی پس از دیگری، رهبری مذهبی تبت را بر عهده میگرفتند.
در سال 1642، دالایی لامای پنجم به فرمانروایی سراسر تبت منصوب شد و این روال ادامه داشت تا سال 1959 كه دولت چین کمونیست، دالایی لامای چهاردهم (كنونی) را از تبت اخراج كرد. وی هم اکنون در شمال هند در تبعید به سر میبرد.
واژه ی «دالایی» در زبان مغولی به معنی «اقیانوس» است و «لاما» به معنای معلم. لازم به ذکر است که واژه ی «لاما»(Lama) در حقیقت «bla-ma»ست، با ساکن روی حرف« b ». این لقب، توسط مغول های مهاجم به سرزمین تبت، به بزرگان بودایی داده شد و نشانی ست از احترام آنها به آیین بودا و رهبران آن.



